Een stressreactie bij gevaar is een gezonde, noodzakelijke en functionele reactie en is van levensbelang. Maar de toestand van een stressreactie kan ongezond en schadelijk zijn als iemand niet of onvoldoende herstelt van een stressreactie of van een optelsom van meerdere stressreacties. De oorzaken kunnen in velerlei gebied liggen:
Dagelijkse gebeurtenissen
Zo zijn er bijvoorbeeld dagelijkse gebeurtenissen waar we ons aan ergeren en die kunnen lijden tot stress. Een aantal voorbeelden zijn: pech met de auto in een afgelegen gebied, de trein die niet rijdt, files, wegraken van sleutels, etc. Zeker als ergernissen zich gaan opstapelen.
Voortdurende situaties
Andere oorzaken van stress kunnen voortkomen uit langdurige ziekte van een naast familielid, conflicten in de familie, financiële problemen, geluidshinder of stankoverlast, etc. Maar ook belastende werkomstandigheden zijn vaak de oorzaak waardoor iemand gestresst is. Voorbeelden hiervan zijn: teveel of te weinig werk, onduidelijke taak- functieomschrijving, verwachtingen en eisen zijn te hoog of te laag, veel verantwoordelijkheid, geen sociale ondersteuning, onzekerheid over de toekomst of eentonig werk.
Ingrijpende levensgebeurtenissen
Wanneer er in iemands leven een ingrijpende gebeurtenis plaats vindt is de kans groot dat dit gepaard gaat met stress. Zoals het overlijden van een kind of partner, echtscheiding, ontslag, ernstige financiële schulden, zelfmoordpoging van een familielid, etc. Dit kan tot grote druk leiden.
Traumatische gebeurtenissen
Iemand kan ook slachtoffer zijn geweest van een traumatische gebeurtenis in zijn/haar leven. Zoals slachtoffer van een natuurramp, oorlog, ongeval, verkrachting, mishandeling, verlies van een geliefd persoon, scheiding, ruzies, scheldpartijen, vernederingen en voordurende kritiek, etc. Als slachtoffer van een trauma heeft dit niet alleen een enorm impact op het leven van deze persoon, maar de kans is ook aanwezig dat er vanuit een overlevingsstrategie een aangepast gedragspatroon wordt ontwikkeld. Zoals het in zich zelf terugtrekken, wegdrukken van gevoelens, angstig of vermijdend gedrag, wantrouwend en achterdochtig worden. Zolang het trauma onverwerkt is gebleven, is de kans groot dat deze persoon continue onder een hoge dosis stress staat.
Vaak staan deze gebeurtenissen niet los van elkaar en hebben ze invloed op elkaar. De zogenaamde emmer is dan vol of stroomt dan over.
